folk games-trò chơi

Folk games

………………….Tình yêu  em ơi cút bắt trò chơi  ,

………………………………………………………….. anh sẽ trốn khi em đuổi tìm ……………….

Seek and hide by English , nhưng ở VN chúng tôi gọi trò này  là bịt mắt bắt dê , hay 5 , 10..

Tuổi thơ của tôi  , tuổi thơ của bạn  , ít nhất chúng ta đả một lần chơi trò chơi này , tôi dám chắc như  vậy. ! Trò chơi trốn tìm có  2 phiên bản ở VN . 1: Gọi là 5 , 10 ,15 ….  2 : là bịt mắt bắt dê

 Chơi 5 ,10 , 15…..cần  một nhóm bạn có thể 4 , 5 người hoặc hơn , thường là bạn cùng trang lứa ở xóm hay bạn cùng chung lớp học. Để chọn ra người nào bị bắt , nhóm sẻ chơi oắn tù tì

       ‘……..   Oắn tù tì ra cái gì  , ra cái này , em ra cây kéo cắt cờ anh luôn……….

Người  thua gọi là người bị bắt , sẻ phải đi  tìm chúng bạn . Anh này dưạ vào một gốc cây hoặc một cánh cưả  , nhắm mắt đếm 5 , 10 , 15…….cho đến 100. Trong lúc anh ta nhắm mắt đếm thì các bạn anh ta nhanh chân  bốn cẳng chạy đi tìm chổ núp. Chổ ẩn núp có thể là sau cánh cửa , dưới gầm giường hoặc trong đám đông….chổ núp phải được chọn trước sao cho khuất mắt bạn mình đồng thời cũng tiện cho họ  quay  về địa điểm nhắm mắt của thằng bạn. Anh bạn đả đếm xong 100 , mở mắt ra  , nhiệm vụ của anh ta là phải đi tìm bạn mình. Trong lúc anh ta dáo dác đi tìm chúng bạn  , thì bạn anh ta cũng he hé xem anh ta đi bao xa rồi . Khi biết anh ta đi xa chổ cây cột , thì họ nhanh chân chạy ra , chạy nhanh đến chổ cây cột , chạm tay vào và hộ to . Tung . như vậy là an toàn . còn nếu anh ta thấy một bạn mình nấp ở một nơi nào đó, thì anh ta cũng hô to. Ê  , HÙng , rồi chạy về cây cột , chạm tay vào . Như vậy , người bị anh ta phát hiện “ Hùng “ và kêu đúng tên sẽ bị bắt và sẽ phải thế chổ anh ta , rồi lại 5.10 … rồi lại đi tìm những bạn khác , trò chơi cứ thế tiếp tục cho đến chán thì thôi.

Một phiên bản khác gọi là bịt mắt bắt dê. Cũng oắn tù tì để lựa ra ai sẽ là người bị bắt . Người bị bắt sẽ phải bị bịt mắt , bịt thât chật , tránh cho bạn này có thể thấy , dù chỉ mờ mờ. Thế là trong một khoảng sân nhất định , người bị bịt mắt sẽ phải quờ quạng , chạy ào tới hoặc lui thật nhanh….miễn sao tay anh ta có thể chạm trúng vào người  bạn mình. Người nào bị anh ta đụng vào , người đó bị thua , và sẻ phải thay thế anh ta . Những trò này chơi thật đơn giản , không cần nhiều đạo cụ , lại giúp kết nối bạn bè , yêu cầu chỉ là sự nhiệt tình và tính cách fairplay. Vui và …rất vui.

  Nếu như chơi trốn tìm đơn giản và dể tiến hành thì  Tán Hưng  là trò chơi cực kỳ thú vị tuy có hơi mạo hiểm tí , đôi lúc cũng u đầu sức trán , sưng mặt.. nhưng như vậy mới thú , mới hợp với đám ‘dân đen” chúng tôi.

 Tán là đánh cho văng ra xa. Còn Hưng – Hưng là một khúc cây làm bằng gỗ , loại gỗ nhẹ , dài khoảng hơn tấc , được gọt đẽo cho hơi tròn. Như vậy Tán Hưng là phải đánh cho Hưng này văng ra xa , càng xa càng tốt. Để chơi trò này , trước hết phải  chia làm hai nhóm , mỗi nhóm mấy người cũng được nhưng đừng đông quá , đông quá thì lộn xì ngầu , kém vui. Xong , khoét một cái lổ nhỏ dưới đất , độ nghiêng khoảng 45 ,hẹp bề ngang  và đặt hưng vào , đặt làm sao để đầu Hưng nhổng lên một tí. Người chơi cầm một thanh gỗ khác , to và dài hơn ,  đập vào đầu Hưng.  Đập sao cho cho khéo để khi Hưng tung lên , thì người này dùng sức đánh mạnh một cái nữa vào Hưng theo chiều ngang , cú đánh này làm Hưng văng xa ra khỏi lổ ,càng xa càng tốt. Phía đối thủ cũng chọn ra một người , cũng cầm một thanh gổ  ,đứng đón ở phía mà khúc Hưng sẽ bay tới. khi khúc Hưng bay đến chổ anh ta  , anh này phải đánh bậc khúc Hưng cho nó quay trở lại cái lổ. Hưng rơi xuống đất ở vị trí nào , thì sẻ được tính khoảng cách từ đó đến lổ. Đội nào có Hưng xa hơn , đội đó thắng. Chơi trò này rất hào hứng. thứ nhất là hơi mạo hiểm , không may có thể  bị u đầu  mẻ trán. thứ 2 , đòi hỏi sự  khéo léo của người đánh, nếu đánh không trúng khúc Hưng thì cầm bằng như thua. Nhưng mà trò chơi trẻ con mà , vui là chính , náo nhiệt mới là con nít , mắt tím , mỏ sưng , đầu U có hề gì  !

U UUU UUU   , ai u hơi dài hơn nè !

Chơi U – thử thách xem ai có hơi dài hơn. Trò chơi này cũng phân thành 2 đội , mỗi đội khoảng 4, 5 người. Sân chơi được gạch một gạch ngang ở giữa , phân sân làm 2 phần bằng nhau. Ở hai đầu có dành 2 ô nhỏ để nhốt tù binh vào đó. Thế là hai đội , mỗi đội lần lượt chọn ra một người , người này sẽ đi về phía bên kia chí tuyến , vừa đi vừa U  ( giữ chỉ một hơi ). Nhiệm vụ của anh ta là phải chạm được vào người của phía đối thủ , đụng được một người cũng được mà nhiều người thì càng tốt , xong là phải tức tốc quay về lại phía sân nhà trong vòng một hơi U. Nếu anh ta chạm được đối phương và quay về an toàn , người bị anh ta đụng sẽ bị làm tù binh , còn nếu anh ta bị chặn  lại cho đến khi anh ta hết hơi U  , anh ta bị bắt làm tù binh. Trò chơi luân phiên tiếp tục , đến khi một người trong đội anh ta sang giải cứu anh ta. Anh bạn này cũng U một hơi , chạy đến trạm tù binh , chạm vào người anh và quay về trót lọt , như  thế anh ta được giải thoát.  Thêm  nữa ,  người bạn này nếu  hơi dài , nếu dũng mãnh , trên đường quay về sân nhà , không những  thoát được sự truy cản của đối phương mà  anh ta còn chạm  trúng vào người  đối thủ. Thì những người bị anh ta chạm trúng  cũng trở thành tù binh. Trò chơi kết thúc khi một trong hai đội bi bắt hết. Chơi trò này vừa vui vừa mệt ,  cần nhất là người có hơi  dài , có  sức cản phá để thoát sự ngang cản  của bạn mình.

Hơi dài còn được chúng tôi tận dụng cho một trò chơi khác , cũng chẳng kém liều lĩnh , chẳng kém hồi hộp .  Lặn ngụp dưới nước.

Thường thì bọn trẻ chúng tôi chơi trò này lúc tắm sông mỗi buổi chiều . Chơi trò này là để xem ai lì hơn ai. Ngụp dưới nước , dù cố gắng lắm chỉ  cầm cự trên dưới phút rưởi , có cố lắm thì lổ tai cũng nổ lùng bùng  , không may lại phải uống nước sông cho vài ngụm. Cách chơi cũng dể thôi , 2 người hoặc 3 ,4 đều được , quàng tay nhau , đếm 1, 2, 3 cùng nhau ngụp xuống nước một lượt , ai dở nhất thì trồi lên trước , ai trì nhất là kẻ cuối cùng ngoi lên . Đôi lúc vì quá gắng sức , khi ngoi lên thì mặt mày đả tím tái , nhưng vẫn cố tỏ vẻ ta đây ,…. Vậy  mới là tuổi thơ dữ dội chứ.

Tắm sông ,nếu như chỉ có tắm , kì cọ xong  rồi lên thì còn vì là thú …tắm sông .Tắm sông thú ở cái chổ là chúng tôi được tự do vùng vẫy , tự do bày trò. Như vậy , ngoài việc chơi lặn ngụp , đu theo ghe … chúng tôi còn thách nhau  , xem ai bơi qua bên kia sông rồi quay về bờ bên đây nhanh nhất ! không có giải thưởng  , mà chỉ có lòng tự hào về bản thân và sự ngưỡng mộ của chúng bạn . Tuy nhiên , việc bơi ngang  sông rồi nhanh nhanh bơi về cũng có cái nguy hiểm riêng của nó. Sông tuy không rộng lắm nhưng ngặc nổi nhiều tàu be qua lại , mà ghe tàu nào củng chạy bằng chân vịt , sơ ý tí là mất đứt giò như chơi.

Tắm dưới nước chán thì lên bờ chơi tiếp , chơi nhảy dây thun.

 Nhảy dây thun  , không quá khó để chơi và có thể chơi cùng lúc 2 phái , boy and girl. Dây thun có thể mua từ tiệm mà cũng có thể vớt trên sông ( vụ vớt trên sông này chỉ có ai trãi qua một thời cơ cực dưới quê mới hiểu được !! ) thắt lại thành một sợi dài. 2 người nắm ở hai đầu sợi dây , cùng quay đều 360 độ..Người chơi sẻ đợi sợi dây gần chạm đất , nhảy vào , canh cho sợi dây vừa rơi xuống là chân nhảy nhịp bước qua . người chơi giỏi có thể đứng tại đó và nhảy thêm nhiều nhịp nữa , nhảy sao cho chân không vướng vào dây và thoát ra ngoài là được  , xong  rồi vòng lại nhảy tiếp… trò chơi tiếp tục cho đến khi có ai đó bị vướng vào dây , người này sẽ bị bắt  , phải thay chổ cho bạn quơ dây.

 Nhảy dây thì 2 phe đều chơi được nhưng chơi banh đủa chỉ dành cho phe kẹp tóc. Banh đủa gồm một trái banh và một bộ đủa. bộ đủa này chỉ cần 10 chiếc là đủ rồi , còn banh , nếu có banh tennis là xịn nhất , nhưng tìm đâu ra trái banh màu xanh ấy khi  phải ăn bobo độn khoai mì . Khó thì ló cái khôn. tự chế biến vậy .Chúng tôi  dùng bong bóng , loại bóng  dài  ,thổi lên , cho một ít nước vào , nước này làm cho banh có độ nặng nhất định cũng như không quá nẩy khi banh chạm đất. Xoay một vòng rồi lộn ngược lại , cứ thế tiếp tục cho đến khi quả banh đủ dày và vừa tay nắm. Điểm bất tiện là banh làm bằng bong bóng đôi lúc tâng lên không chuẩn , khó đoán., khó chụp.

Nếu chơi banh đủa chỉ dành cho girl thì chắc chắn chơi ống thụt chỉ dành cho boy  mà thôi bởi vì tính chất sát thương và đối kháng của nó. Chơi ống thụt thì dỉ nhiên phải cần có ống thụt.  Một ống trúc có độ dài khoảng 3 tấc , thẳng , dùng dây thun buộc 2 đầu cho đừng vở ra ,. Một cây đủa để thụt ống , cây đủa phải được bào , gọt sao cho khít với ruột ống  , như vậy khi thụt hơi mới căng , ‘đạn chỉ  thần công “ mới văng ra xa , sát thương mạnh. Cáng  của đủa là một phần của ống thụt , như vậy chúng mới khớp với nhau. Và thứ 3 là đạn. đạn có thể là quả của trái trứng vịt (bây giờ tuyệt chủng rồi thì phải ) hay giấy báo thấm ướt. Chơi có thể chia làm 2 phe hoặc túa xua bà la mua , mạnh ai nấy bắn. :Làm sao để bắn ??  Giấy báo thấm ướt cho mềm , vò một cục nhỏ , nhét vào miệng ống , lấy cây thụt ,thụt nó  vào. Như vậy viên đạn này sẽ được đẩy lên phía bên trên. Nhét  tiếp mọt viên khác , và ….thụt .Độ nén của không khí trong ống sẻ đẩy viên đạn văng ra. Cứ thế nhắm vào đối thủ mà thụt ,vô mặt thì được mà vô mắt là tiêu à nghe.

…………….Khi xưa đôi ta bé ta chơi , đôi ta chơi bắn súng khơi khơi

Lâu lâu để thay đổi không khí , để cho trò chơi “ dã man “ hơn tí , chúng tôi chơi tró phóng lao. Wow ,úi da. Mới nghe thôi mà đả biết sẻ có nạn nhân rồi. Lao ở đây là những lá dừa nước để lợp nhà , có nhiều ở quê tôi .  Chia phe ra là phóng , vèo vèo … một tàu lá lao thẳng vô mặt tôi , khiến tôi  tối tăm mặt mủi , một vết sẹo to tướng trên mặt tôi cho đên bây giờ. Trò này tôi chơi đúng một lần  , xong là giã từ vũ khí luôn  vì……bị má la quá trời.

Không chơi phóng lao nữa thì chơi đá gà .Chắc sẻ có người thắc mắc rồi hỏi , ủa con nít con nôi mà chơi đá gà à ? Xin thưa , đá gà một mất một còn là dành cho đàn anh giang hồ , còn lủ nhắc chúng tôi chơi đá gà bằng cỏ. Cỏ gà.

 Số là vầy nè , lúc đó ở quê tôi đồng cỏ hoang vu còn mênh mông , trong rất nhiều loại cỏ dại đó có một loại cỏ gọi là cỏ gà. Cọng cỏ bình thường như những cọng cỏ khác nhưng đấu phình to ra , trông khá bắt mắt. nói chung giống như con gà. Chơi đá gà này đơn giản lắm , mỗi đứa cầm một cọng cỏ , quất vào nhau , cọng cỏ nào rớt mất đầu là thua , vậy thôi. Đơn giản nhưng vui ,  vui là vì chúng tôi phải vạch cỏ tìm …gà , lựa cọng cỏ nào có đầu gà to nhất , cọng mập nhất , rồi khoe khoang rôi tự hào rồi xụ mặt. ôi  , tuổi thơ.

……………………….mùa hè đang nắng , cỏ gà trắng thì mưa..

                           …………………cỏ gà mọc lang , cả làng được nước……..

Nhảy lò cò ( nhảy cò cò) . Nhảy lò cò đâu phải chỉ dành riêng cho bọn con gái , đám con trai vẫn có thể chơi cùng , chơi cò cò vô cùng thú vị , từng ô , từng ô cò …c ò .. từng ô. Mỗi một ô là mỗi một ngăn kỉ niệm. Bây  giờ nếu tình cờ thấy ở đâu đó trên nền gạch những ô kẻ của trò chơi này , lòng tôi luôn dâng trào một cảm xúc ….thật khó tả. Muốm bấu víu một cái gì đó để trở về dỉ vãng  , như chỉ thấy tòn hư không.

Nếu như bọn con gái yểu điệu hiền thục đoan trang mỹ tâm siu bờ lack  , thì bọn con trai có những thú vui  rụng tim rất chuẩn men.  Đi bắt đỉa. Đỉa , nghe tên thôi là đả quợn rồi , là muốn tránh xa cả cây số rồi, đằng này đi bắt đỉa , mà là đỉa trâu nửa chứ. Trâu có hai nghĩa , 1, lớn, 2 đỉa này hay bám vào chân trâu hút máu. Khi ấy , đầm , đìa , ao tù …lênh láng  , nơi nào có dấu chân trâu đi qua là nơi đó có đỉa trâu.

………………….muổi đeo sập mùng  , mà đỉa lềnh bánh canh là vậy………..

Thế là một đám choai choai mấy đứa chúng tôi  , đứa cầm con dao , đứa xách lon đựng vôi bột , đứa khác  đem theo mấy thanh tre vót nhọn , lên đường. Đến nơi  , một đứa khuấy khuấy nước  cho đỉa bơi đến , đứa khác nhúng chân xuống làm mồi cho đỉa nó bu ( bây giờ đố tôi cầm con đỉa lên tay ). Bắt. một nhúm , lựa mấy con bự, no máu chúng tôi dùng que tre xuyên lộn ngược , cắm xuống đất phơi nắng. mấy con nhỏ nhỏ ngo ngeo thì cho vào một nhúm vôi là nó co rúm lại. người ta nói dai như đỉa là có lý của nó. Đỉa có khả năng tự tái sinh , chặt nó mấy khúc là lát sau chúng tự biến thành mấy con mới. Đỉa lúc ấy là nổi ám ánh của người dân quê phải dầm mình dưới nước, sợ nhất là bị đỉa ( loại đỉa mén ) chui vào lổ tai , tệ hơn nữa là chui vào chổ ấy. chết chắc.

Dỉ nhiên cái vụ đỉa là dành cho đám co trai lì đòn  , hay nghịch ngợm , con thú vui tao nhã nhảy hoa , nụ , đứng im lại là một chuyện khác , chuyện chúng mình. Việc nhảy đòi hỏi phải nhảy cho cao , nhảy cho cao xong , rồi phải đứng yên tại chổ  , không được nhút nhích , lở mà có ẹo một cái , lở mà mắc cười quá là bị thua à nghen.

Cách chơi là như thế này , hai ngươi ngồi đối diện nhau , chân đâu vào nhau , sau đó , chân còn lại gác lên  trên chân của bạn tình , sò rí  , chân của bạn mình.  làm cho cao thêm, kế tiếp úp tay lên làm nụ , xòe ra làm hoa  , như vậy độ cao sẻ tăng dần lên. Những người còn lại nhảy qua  , nhảy qua xong là dừng lại rồi đứng im tại chổ . làm tượng  , không nhút nhích  , nhút nhích là thua .

…………..nhút nhích nhút nhích , coi chừng tôi bóp đít , đứng im , đứng im……..

Đi tát đìa hay xúc cá lia thia trong đồng cỏ  năng là chuyện không còn xa lạ với nhiều người nhưng tát hầm  là sao ? lắm người còn lơ tơ mơ .

Bắt cua bắt ốc sau mưa , đứa trẻ nào cũng làm được  , nhưng làm “ hầm ‘ để bắt cá đòi hỏi phải có kinh nghiệm và khoảng thời gian nhất định sống với đồng ruộng.  Đào một cái hầm , thực ra chỉ là một cái hố , ở một khu nước cạn nhiều sình. Phải làm sao cho miệng hầm thật trơn , thật láng  và vị trí của hầm cũng phải là nơi cá hay qua lại. Việc này  đòi hỏi người làm hầm phải là một tay sát cá có hạng , phải biết tính nết của loài cá.   Cá lúc ấy mênh mông , cá trê , cá lóc , lươn rắn đầy đồng.  Hầm làm xong thì trời cũng sụp tối  , v ề nhà thôi  , sang mai quay lại .

Đêm tối , yên tĩnh , mát mẻ  ,không người qua lại .lúc này là lúc thích hợp cho cá rời chổ nấp đi  tìm mồi , cá cứ theo mép hầm mà trườn lên ,  trườn lên và lọt vào hầm  . Sáng hôm sau , chỉ việc thò tay vào bắt cá bỏ vào rọ , xong  xuôi và nhẹ nhàng. Việc bắt cá bằng hầm nghe có vẻ lạ nhưng đây cũng là một trò chơi của chúng tôi lúc đó ,. Vui là chính , có bắt được cá không, không là vấn đề , má cái chính là chúng tôi được ra đồng  , được tự tay làm hầm , được dơ cùng bùn sình.  Nay  có muốn làm cũng không còn kịp nữa.  Cá ngoài đồng đâu còn nhiều nữa mà bắt.

Ôi  , còn nhiều lắm những trò chơi dân dã , mộc mạc , những rò chơi hồn nhiên……. Theo năm tháng dần phai.

………………….. thời gian nhạt nhòa phai, xin nhớ cho rằng:
                                                                       Một lần yêu phải trăm lần khổ đau.