không vào tam tháp

Không vào tam tháp

Tam Tháp là điểm tham quan chính ở Đại lý  , là kinh đô của nhà họ Đoàn  , là thủ phủ của Nam Chiếu xưa ,  là điểm quay bộ phim Thiên  Long Bát Bộ , và đồng thời cũng là nơi Quân Chúa Triệu Mẫn giam giử Tuyệt Duyệt Sư Thái của phái Nga Mi.

Xe lửa chạy suốt  từ Thành Đô đến  Kunming mất một ngày một đêm.Đêm thì ngủ , ngày thì ngắm , ngắm chán thì tào lao , tào lao xong thì chặt hẻo. Ôi , đúng là đời có bao lâu mà hững hờ !. Kế hoạch plan tính trước  có tí thay đổi vì mr Q vừa mới bay qua . Bỏ qua Côn Minh trong sự uất ức của mr K , chúng tôi ba chân bốn cẳng  bắt xe đi  Đại Lý. Lơ ngơ láo ngáo một lúc thì cũng đón được xe đến bến để mua vé đêm đi Shangri-la. Bây giờ nghỉ lại mà còn thấy ngưỡng mộ chính chúng tôi.và cũng vì lơ ngơ láo ngáo như em  sáo  mà tôi đả để quên túi cứu thương ở bến xe trong đó có một vài giấy tờ quan trọng. Nhưng chẳng hề gì ! Tam Tháp đang chờ chúng tôi ,.

 Thật tình mà nói , tất cả những điểm tham quan ở Đại Lục đều rất quy mô và hoành tráng . Thiệt là đáng đồng tiền bát gạo quá đi hà. Tuy nhiên vé vào cổng thường khá mắc , 25 usd cho Tam Tháp quả không phải ít. Mr  V lấn cấn  , suy tín  , chần chờ và quyết  định không vào. Còn lại ba   , vào hết hay cùng ở lại với V. Vượt ngàn dặm  , thêm thời gian  , thêm quyết tâm..Một khi đả đến nơi , lẻ nào cam chiu làm kẻ đứng bên lề ! Dẩu có xót xa  , đau dạ thì cũng phải vào trong tham quan chứ.. Hai kẻ kia mua vé  , còn tôi  ??? có theo họ vào bên trong để xem Đoàn Dự thi triển Lăng ba di bộ  và …..không . Không, phải tôi không có tiền hay tiết kiệm. Đơn giản , tôi cảm thấy ái ngại khi bỏ V ở  bên ngoài một mình. Tam Tháp có đẹp  , có đáng  , hay gì gì … tôi không quan tâm nữa.

Thời gian tôi dành cho phố cổ .Quả là thật không uổng công vượt ngàn dặm xa tìm đến nơi này. Phố dọc ,phố ngang, nhà sang nhà hèn.Những gì còn lại cũng đủ cho tôi hình dung ra được thời hoàng kim của phố. Tôi thì mê đắm những cư dân của phố , nhờ có   họ mà phố có hồn , còn V thì say mê kiến trúc cổ . Những mái ngói đổ nghiên , những cổng nhà ướm thời gian cuốn lấy anh ta. Thôi thì mỗi người mỗi ý.

   Đi ngược  , đi xuôi , phố dài , hẽm vắng…đọng lại trong tôi là bửa cơm vội vàng , nấm rừng và tép lai cua , là bánh pho mát chiên vàng , là cụ già ngồi ngay cổng thành,  là anh chàng bán kẹo kéo…..và đó là kỉ niệm

Đại Lý không nếu chân được chúng tôi quá một ngày !!! (có tiếc nuối không ?)  .Chúng tôi lại vội vội vàng vàng  , xe đêm thẳng tiến Shangri-la. Đây có lẻ là chuyến xe bus nhớ đời và đau khổ nhất của tôi trong hành trình 15 ngày ở Đại Lục. Bởi vì chúng tôi mua vé vào giờ chót , nên chổ trên xe là phía sau cùng , là 4 thằng Việt Cộng thêm một anh China . 5 con cá trong một cái hộp, ngộp và tù túng…..và sợ .

Rất ít người biết là tôi rất sơ khi phải vào những nơi chật chọi , ít lối thoáng hiểm. Nếu phải ờ trong những không gian tù túng , đông người trong môt không gian hẹp , tôi thường rơi vào cảm giác hoảng và mất tự chủ .Nên việc đầu tiên là tôi yêu cầu mở cửa sổ , cho dù ông bác tài có chửi gì đi nữa.

Xe lăn bánh  , thì sự đau đơn của tôi cũng tăng dần , tăng dần. Vì nằm phía sau xe nên mỗi lần xe tưng , xe xóc ổ chó  , xe lắc ổ gà , xe sa ổ chuột là tôi cảm được hết. Xe lúc lắc lư  , lúc chồm lên , lúc trút xuống….làm cho tôi cứ chao đảo theo nhịp lắc lư của nó. Nhờ quyền trợ giúp thôi. Nhưng thuốc thì đả mất  , nên đành thử đại viên thuốc chống dị ứng của mr V ,Hiệu quả cũng tạm nhưng nửa đêm thì tỉnh giấc  , đầu thì đau  , thân thì ê cũng gắng lê từng bước lên phía trên xem có ai xuống giũa đường không ? mai mắn , có chổ trống. Trèo lên và thức đến sáng , căng mắt nhìn , ngoài trời chỉ một màu đen.

 Shangri-la đón chúng tôi bằng cơn lạnh buổi sớm , bằng không gian yên tĩnh phố chưa người , bằng tiếng sủa hu hơ của mấy chú chó ngao . Lạnh lẽo nhưng tôi thích nơi này.

rằm - fullmoonday

RẰM

Mồng một lưỡi trai , mồng hai lá lúa...........
..................mười rằm trăng náu, mười sáu trăng treo

Trăng từ ngàn xưa cho đến bây giờ, luôn là người bạn tri kỉ của thi nhân mặc khách , luôn là đề tài bất tận cho thi , nhạc , kịch.. Là chứng nhân cho bao nhiêu tuyệt tình bất hủ..... Trăng vẫn luôn luôn đẹp , và càng đẹp hơn khi trăng đến tuổi rằm.

Nhớ khi bé , mỗi năm cứ đến rằm tháng giêng là má tôi dắt chúng tôi đến chùa Ông Địa để cúng sao. Nghe có vẻ ngược ngạo quá hả ? Nhưng không , cúng sao ở đây là cúng sao chiếu mệnh. Người ta tin rằng , ba má tôi tin rằng và tôi tin rằng , mỗi một con người sinh ra điều có một ngôi sao chiếu mệnh. Sao xấu , sao tốt , lành hay dữ tuỳ thuộc từng năm , ứng linh với từng người. Do vậy mà rằm đầu năm  , mọi người thường lên chùa cho các thầy xem hung cát thế nào , nên kiêng cử chuyện gì , cúng bái ra sao.. Niềm tin từ thưở nhỏ hình thành thói quen cho tôi đi chùa mỗi dịp xuân về.
Một rằm khác
cũng lưu lại cho tôi nhiều kỉ niệm lúc thiếu thời.  Rằm tháng tám - tết trung thu -tết  trungthu khi ấy  không  có internet hay games hay show hay chậu . Mà chỉ có những chiếc đèn lồng đơn sơ , mộc mạc , rẻ tiền. Chúng tôi tự làm lồng đèn cho mình từ những vật dụng có sẳn xung quanh . Chỉ cần một lon sửa bò củ , chúng tôi đục những cái lổ li ti trên thân , thế là có ngay một cái đèn.còn sang trọng hơn là
làm đèn ông sao hình ngôi sao. Chỉ cần vót mấy que tre , gấp lại hình ngôi sao , phân ra làm hai lớp , xong rồi bung  ra , cắm mấy cái nạng ở giữa cho chúng tách rời nhau , thêm cây đèn cầy vào , thế là lunh linh , là xách đèn đi nhà hàng xóm được rồi .

......tết trung thu em đốt đèn đi chơi ....

Chúng tôi vui vẻ xách đèn lồng đi khắp phố , vừa đi vừa ngắm ông trăng . Trăng miền quê sao mà to sao mà đẹp. Chúng tôi đi đến đâu thì ông trăng cũng theo chúng tôi đến đó , chúng tôi đi nhanh , ông cũng theo nhanh , chúng tôi ùa chạy , ông cũng chạy đuổi theo. Ôi sao mà ngây thơ , ôi sao mà thích. Vì vậy nếu không mai năm nào trời mưa đúng ngay ngày 15 , là chúng tôi buồn tiu nghỉu , mặt chù ụ , ngồi ngó mông lung ra sân. Mưa vẫn từng hạt rơi...........

Thời sinh viên là thơi ngèo khó nhưng cũng lắm niềm vui.  Ngoài những thú vui rất đời , rất trần thế tôi cũng không hiểu tại sao cứ mỗi dịp rằm tháng bảy - lế vu lan - là chúng tôi lại tụ tập đi lể chùa . Cũng háo hức lể phật , cũng cầu nguyện cho cha mẹ sống đời , cũng bông hồng đỏ cài bên ngực trái . Xong rồi còn đi ăn cơm chay nữa chứ, nghỉ lại tôi vẫn hay cười một mình với chính mình. Rằm thời sinh viên là dành cho bạn cho bè , rằm ngày nay cho con cho cái. Không còn cảnh tụi bạn lao nhao để tao cài bông hồng cho mày cho , phải là bông hồng đỏ chứ không phải là bông hồng trắng đó nghe. !!!

Giờ thì rằm tháng bảy vẫn lên chùa , nhưng mạnh ai nấy đi . Có nhớ nhau thì cầu cho nhau một lời khấn  , mến nhau thì gọi một cú phone.thế thôi , nghe sao mà buồn !

Có lẻ tôi nhớ nhất là một đêm rằm tháng tám theo ghe đi phát quà cho trẻ em vùng bị ngập lũ ở Hồng Ngự- Tân Châu.  Đúng là đêm bình yên nghe tiếng sóng vổ bờ. Tháng tám âm lịch nước đả tràn bờ, mênh mông toàn là nước , xung quanh toàn nước với nước , nước in bóng trăng lấp loáng , trăng vằng vặt nơi xa xa , chỉ ta với ta với trời mây gió nước. Một đêm trăng trên sông rồi để tôi ghi nhớ mãi trong lòng.

Sau này do tính chất công việc tôi được đi nhiều nơi , đến được nhiều danh lam thắng cảnh khác nhau , tôi nhận thấy rằng ở những nơi nổi tiếng ấy , người ta thường quảng bá nào là tour đi xem mặt trời mọc , ngắm hoàng hôn ,kết bạn với  bình minh. Tuyệt tôi không thấy ai thiết kế tour đi xem trăng ,leo núi ngắm trăng hay đi chơi thuyền một đêm trăng rằm..chẳng hạn .???

Có lẻ quá yêu cái cảm giác thanh bình một đêm trăng nênkhi có dịp rời xa phố thị ồn ào náo nhiệt, tôi thường thơ thẩn lang thang một mình trong đêm. Ngắm trăng , ngắm sao và làm bạn với bóng đêm. Đêm mà thiếu trăng , đêm sẽ rất cô đơn ! 

Hẫng đi một thời gian , tình cờ mới đây tôi gặp lại một người bạn củ .hai đứa trạc cùng tuổi , sở thích khá tương đồng nên chúng tôi cũngg hay chia sẽ những góc khuất , những khoảng lặng cho nhau nghe. Một điều thú vị là chúng tôi thích đi ngao du đây đó một mình , không thích vướng bận..". Một bất ngờ nho nhỏ từ món quà bạn tặng- bức ảnh đêm trăng ngày rằm trên đỉnh Pãngipang.  Bức ảnh trông có vẻ cô

đơn nhưng tôi hiểu được nổi long của bạn.

Bây giờ tôi đã là người của phố thị, của thành đô lung linh mờ ảo ánh hoa đăng , những  đêm 15 , tôi cố tìm một ánh trăng rằm , nhưng sao ngày càng khó, đôi lúc cố cất công tìm , tìm hoài mà chẳng thấy.

.......có trăng quên đèn 

                        ............hay bây giờ có đèn nhiều quá nên đánh mất trăng ....

hoi -ask

Hỏi ??

Từ nhỏ tôi đả được  dạy rằng , nếu muốn biết thì phải hỏi ?

Từ buổi bình minh của nhân loại , khi thấy những hiện tượng tự nhiên  , con ngừơi đả biết thắc mắc và những thắc mắc đó bật ra thành câu hỏi. có hỏi- có đáp- nên con ngươi tích lũy được kinh nghiệm, từ đó văn minh nhân loại dần phát triển.

5000 năm trước , người Ai Câp cổ từng hỏi rằng , phía sau những dãy núi trùng điệp kia liệu có một nền văn minh nào khác nữa chăng ???Câu hỏi là gạch đầu dòng cho những mối liên hệ đan xen sau này !

Người Trung Quốc cổ cũng tự hỏi rằng , con người có thể trường sinh bất lão ?? Câu hỏi lớn làm nền tảng cho những công trình vĩ đại hiện vẫn còn tồn tại.

Còn bản thân tôi , tôi hỏi những câu hỏi nào ???

Tôi còn nhớ lúc tôi còn nhỏ , mỗi khi trời mưa lớn thì bác ba hàng xóm hay qua nói chuyện với má tôi. Tôi thắc mắc nên hỏi má , má trả lời “ Tại nhà bác ấy bị dột nhiều lắm !”

Khi tôi có thể nhận biết được sự việc rỏ hơn , cụ thể hơn tôi lại thường hay hỏi  Sao những người dân quê tôi , họ làm lụng vất vả từ sáng đến xế chiều , mưa cũng phải dầm mưa ra ruộng , nắng cũng phải đội nón ra đồng. Lúc về họ còn cố mang về lúc thì xâu cá sặc , khi khác là bó bông súng hay mấy đọt rau muống đồng….Họ đầu tắt mặt tối như vậy mà mãi gần đến giao thừa , họ mới có thể nhắc nhúm mua được nữa kí thèo lèo, bịch mứt bí , mấy lạng thịt dăm. Số phần của họ là vậy ?? hay họ được sinh ra là để trả nợ đời ???

Chứng kiến nhiều chuyện ở xóm mà tôi xót xa cho cái gọi là kiếp người . bác sáu trai gần nhà cứ mỗi lần say xỉn là lôi bác sáu gái ra đánh , bị đánh riết rồi bác sáu gái cũng lì đòn , không còn la , không còn than , không còn trách ông trời nữa ! ‘’kiếp trước tôi mang nợ ổng , nên kiếp này tôi phải trả .” Bác hay nói với má tôi như vây . Tin vào số kiếp làm cho họ cam chịu đến thế sao ? hay đó chỉ là cái cớ giúp họ nguôi ngoai ?!

Thời ngăn sông cấm chợ , hay còn gọi là thời ông Duẩn , chỉ vì một chút sỉ diện hảo mà ba tôi đả để cho “nhà nước tịch thu’ toàn bộ số lúa cùng với  chiếc ghe bầu chở hang của gia đình tôi. Gia đình tôi phải rơi vào cảnh bần hàn , má tôi phải lần lượt bán từng chỉ vàng dành dụm mua gạo sống qua ngày. Ăn không đủ ăn  , mặc phải vá đùm vá díu. cũng may mắn là chị em bên má  đùm bọc lẫn nhau nên tôi mới được học hành đàng hoàng. Trách ông trời hay trách buổi giao thời nhiễu nhương. ??

Khổ quá hóa liều !Khắp xóm tôi , nhà nhà đều cho con vượt biên tìm sự sống !! Ra đi mà chẳng biết  có ngày về không !? , Rồi bao hiểm nguy rình rập: chìm tàu , cướp biển , tại nạn , bị bắt , hết nước uống….. ôi thôi trăm ngàn cái khổ . Thế thì tại sao họ vẫn quyết ra đi , có phải hiện tại lúc bấy giờ họ sống không bằng chết ??

Và vì sao tôi là một trong số ít ỏi người ở lại .???

Quyết định lên SG học là một quyết định khá táo bạo của tôi lúc bấy giờ .Thay vì giống như những bạn học cùng trang lứa , học xong phổ thông liền kiếm ngay một nghề để mưa sinh , nuôi tấm thân rồi lập gia đình , rồi con bòng ,rồi vòng…vòng. Ôi nghỉ lại , nếu khi đó tôi lập gia đình thì bây giờ tôi sẽ như thế nào nhỉ , nghỉ hoài mà tôi cũng không thể hình dung được . Lên SG , rồi cũng trầy trật tồn tại qua ngày. Cũng tằn tiện , cũng làm thêm , cũng tủi nhục…Nhưng tôi chẳng hề hé răng cho bạn bè biết rằng tôi đả sống cơ cực  như thế  nào . Ôm trong mình mặc cảm rồi tự cô lập mình với bạn bè , vì vậy ngăn cách vô hình đó đả đẩy chúng tôi xa dần , có nuối tiếc chăng ??

Đôi lúc tôi tự hỏi tôi , mình không có nhiều điều kiện để giúp đở người khác trong khi đó mình lại thọ ơn quá nhiều người. Câu hỏi lãng vãng trong đầu  , vậy mình có thể làm gì được ?Thôi thì hãy gắng sống tử tế với người và sống tử tế với mình , có ích kỉ không ?

Tôi mai mắn có cơ hội đi nhiều (?) được tiếp xúc với nhiều hạng người , được tay bắt mặt mừng với nhiều thành phần trong xã hội. Tôi nhận thấy rằng , cách con người đối xử tốt với nhau vẫn nhiều hơn cách con người đối xử bạc với nhau. Tôi có lạc quan quá chăng ?? Tuy nhiên điều đó không thể lí giải là tại sao giữa người với người  , lại có kẻ có thể đối xử ác với đồng loại. Câu hỏi  đau lòng  , đau vì…. Sống trên đời sống cần có một tấm lòng..

Lớn lên tôi cũng nhận biết rằng , không phải cái gì mình không biết là phải hỏi hay cứ hỏi. đôi lúc  , tự mình phải biết tìm lấy câu trả lời.

Mắt tròn , miệng há hóc….nhưng câu hỏi cố dấu sâu trong đầu. có những điều không nên hỏi.  Những câu hỏi chỉ là dấu chấm hỏi , câu trả lời vốn dỉ đả có rồi.

Và đôi lúc mình không cần hỏi  nhưng vẫn được đáp  ,  và cũng có lúc lời đáp chẳng dính dáng gì đến nội dung cần hỏi.

Câu hỏi trong tôi bây giờ ,Liệu mình tốt với người thì người có tốt lại với mình ? Mình tử tế với người nhưng đáp lại chỉ là sự dững dưng ! giận , buồn, trách…..câu hỏi để làm gì ???

     …………thôi thì hãy để gió cuốn đi………..

HINH

CAM

BACHA

SONG-RIVER

SÔNG

Sông dài cá  lội biệt tăm …phải duyên…….

Văn minh nhân loại bắt nguồn từ những dòng sông. Tuổi thơ của tôi gắn chặt với một dòng sông quê. Tuổi trẻ của tôi hàng ngày qua lại nhiều khúc sông . Đó có phải là lý  do để tôi có cảm tình đặc biệt với các dòng sông ????

Nhà tôi-cũng giống như bao nhà khác ở miền tây- mặt chính hướng ra sông  , mặt phụ xoay lên bờ. Hàng ngày đợi con nước lớn  , là chúng tôi gieo mình lặn ngụp dưới dòng sông ấy , rồi thi nhau xem ai có thể lội sang bờ bên kia rồi quay về nhanh nhất. Sông không rộng không to nhưng nhiều tàu ghe qua lại. Niềm vui của chúng tôi là đu theo những chuyến tàu kéo gỗ. Tuổi thơ nào có biết nguy hiểm là  gì? .

Thời khó thời khăn nên mấy anh chị học ở trường sư phạm gần đó hay xuống bến nhà tôi tắm nhờ. Tiếng  cười đùa chọc ghẹo lẫn nhau ngày xưa chắc bây giờ khó mà tìm lại được. Rồi họ có cặp thành vợ thành chồng , rồi tôi lớn lên xa nhà , xa bến tắm. Nay thì không còn ai còn xuống tắm khúc sông đó nữa . Nước sông không còn sạch như xưa hay người không còn đơn giản như xưa ??. Tắm sông cùng nhau đả trở thành dỉ vãng , lúc cơ hàn con người dể cảm thông , chia sẻ hơn chăng ??

Từ quê lên phố tôi đếm có hơn 70 cây cầu và qua 2 lần phà. Cầu ván lung lai , phà chờ mỏi cổ. Có lẻ vì chờ phà quá lâu mà tôi có dịp ngắm sông hậu , sông tiền kỷ hơn chăng !. Đối với tôi lúc bấy giờ sông Cửu Long là một thứ gì huyền bí lắm.  Những câu chuyện kể  như ma da kéo người  , hà bá nhấm chìm tàu bè….ám ảnh tâm trí tôi. Qua được một bến phà là thở phào nhẹ nhỏm.

Khi đả có điều kiện đi lại , tôi lại nảy sinh thắc mắc , sông bắt nguồn từ đâu, tại sao có nước lớn , nước ròng ??Có phải mổi lần trời mưa là nước sông lại lớn ?? Đem câu hỏi trở thành những chuyến đi , ngược dòng hay vào tận những nhánh , những rạch , những xẻo nhỏ. Nongpenh  , nước sông chảy về 4 ngã , Si phondon nước chuyển thành ghềnh , tam giác vàng 3 bờ 3 nước , hay Luangphabang bờ lở bờ bồi….Một đêm trăng vằng vặt trên chiếc ghe bầu mùa nước tràn bờ khiến tôi có cảm giác như người xưa từng ở nơi đây.

Lần đầu ra Hà Nội , nơi mà tôi muốn đến thăm trước tiên là đê sông Hồng. Tôi muốn tận mắt mình kiểm chứng xem sông Hồng trong sách vở , trong thi ca có như sông Hồng ở ngoài đời thực hay cũng đả đổi thay theo dòng đời thay đổi. Chạy dọc bờ đê , chạy ngang sông Đuống  , xuống sông Cầu  , qua Phù Lãng …. Tôi đả viếng thăm rất nhiều địa danh mà sử sách còn ghi lại. Đền Chử Đồng Tử một đêm dạ trạch , Bát Tràng mua gạch xây hồ bán nguyệt ,chùa Đậu , chùa Dâu , chùa Phật tích  , Bút  Tháp , Sỉ Nhiếp……..dấu chân tròn in trên đất sông Hồng.

Hội An  , sông Hoài và sông Thu Bồn có là một ?? Để đi tìm lời giải khiến tôi lang thang mãi tận Hòn Kẽm Đá Dừng. Sông còn tiến bao xa nữa ???

Sông Hương tả ngạn và hữu ngạn , dòng đục dòng sông. Đi vô định nhưng đến nơi có thật . Lăng Gia Long trầm buồn theo thăng trầm thời cuộc. Làng Kim Long có gái mỹ miều.

Ấn tượng mạnh và sâu chắc là buổi chiều trên sông Hằng . Từng đàn quạ bay nháo nhác khi ngày sắp tàn , xác người được hỏa thiêu bên sông . Từng Ghat nghi nghút khói…,Một buổi chiều ảm đạm , một buổi chiều ám ảnh.

Irrawady thu hút tôi ngay cả khi tôi chưa đặt chân trên đất Myanmar. Dòng sông mẹ như bao dòng sông khác , cái khác là đôi bờ còn thưa vắng những phố thị rộn ràng. Irrawady vẫn còn đó  một dòng sông như hang tram năm trước.

Những dòng sông một thời huy hoàng , những dòng sông đem lai sự thịnh vượng , giàu sang cho cư  dân mà chúng chảy ngang qua , giờ đang , dần , dần bị con người phụ rẫy , lãng quên , vô ơn và ngươc đãi. Sông đang chết , chết rất từ từ

Trong kế hoạch sắp tới của tôi , không thể không có những chuyến viếng thăm những dòng sông mà người đời mang ơn chúng. Dương Tử Giang xuôi về Kinh Châu hay sông Niles 5000 năm vẫn chảy. Có ai muốn đi cùng tôi  , dù chỉ một khúc sông.