20 September 2012

rain _mưa



Trời mưa bong bóng bập bồng , mẹ đi lấy chồng con ở với ai.
 Câu hát ru nghe buồn não nuột của nữ nghệ sỉ Kim Cương trong vở kịch lá sầu riêng giúp cho tôi lần đầu cảm nhận được sự khác biệt của những cơn mưa mặc dù khi ấy tôi chỉ 3 , 4 tuổi vì đó.
Mưa có bong bóng thường dai , dài , rỉ rả....buồn , càng buồn hơn nếu nơi đó là một miền quê hẻo lánh  , và càng não nùng hơn nếu bạn đang cô đơn hay .... Thất tình.
Tôi còn nhớ rất rỏ ràng  , khi ấy lũ trẻ chúng tôi rất thích trời mưa( hình như khi ấy bọn trẻ dành nhiều thời  gian để chơi hơn là để học ) . Vì vậy ,Những cơn mưa ban trưa quả là cơ hội vàng cho tụi con nít chúng tôi dầm mình trong nước , mưa càng to càng thích. Ngước mặt lên trời cho những giọt mưa quất vào mặt ran rát nhưng thật thích .. Hoặc đá banh mủ trong mưa là chuyện .......quá hiếm bây giờ. Nếu như dầm mình trong mưa thường bị ba mẹ la vì sợ chúng tôi bị cảm , chúng tôi chơi một trò chơi khác  , khôn bị ướt và nhàn nhã hơn --xếp thuyền giấy thả trôi theo dòng. Các bạn hình dung thế này nhé ,nhà ở quê lúc ấy gần như nhà nào cũng lợp bằng lá dừa nước , nước mưa cứ thế rơi lõm bỏm xuống  , thành một hàng  , theo dòng trôi . Chúng tôi cứ thế xếp ghe , thuyền... bằng giấy rồi thả xuống , ghe theo dòng xuôi.....  xuôii mãi. Ghe của đứa nào bị lật trước thì đứa đó bị thua.  .thua thì bị phạt.
Và cũng nhờ chơi trò chơi thả thuyền giấy mà tôi học được cách đọc mưa , nếu như hạt mưa rơi xuống , vở tan tành  thì cơn mưa sẽ mau tạnh. , còn hôm nào mưa xuống mà bong bóng nổi lên bồng bềnh thì tôi biết mưa sẽ kéo rất dài , mưa sẽ rỉ ra rỉ rả cả ngày ... Như vậy chỉ có nước vô buồng trùm mềm ngủ là sướng nhất , còn nếu vẫn chưa thể ngủ được thì chúng tôi sẽ chơi trò trùm mềm tìm đầu. Tìm được đầu ai thì hô tên người đó , nếu gọi đúng tên thì bạn đó phải ra làm người tìm kiếm lại người khác......

...."....Ai ngờ bong bóng vỡ tan,thôi rồi em đã sang ngang theo chồng.
Trời mưa bong bóng phập phồng em đi lấy chồng để khổ cho anh
Anh về ôm mối thương đau,em đi có nhớ mưa nào năm xưa.
Phải chi hôm ấy đừng mưa,phải chi hôm ấy đừng đưa em về......

Mưa mùa mưa là chuyện hiển nhiên rồi ,mưa thường khiến cho người ta có những tâm trạng trái ngược nhau , người ảo não , u sầu.,  người trầm mình tư lự .....còn  riêng chúng tôi thì rất lại hào hứng . Hào hứng vì chúng tôi có nhiều trò tinh nghịch. Và có lẻ khoái chí nhất là được hứng nước mưa vào lu vì công việc này vốn của người lớn , chúng tôi con nít ranh thì làm sao đủ sức mà xách một xô to , sang từ lu nhỏ qua khạp lớn?? . Nhưng không sao , không nhấc nổi xô nước lớn thì dùng xô nhỏ vậy. Bác có dạy mà , tuổi nhỏ làm việc nhỏ , tuỳ theo sức của mình. Công việc thật thủ công nhưng cho chúng tôi niềm tự hào rằng mình cũng có ích , cũng giúp được ba mẹ . Càng vui hơn khi chúng tôi phát hiện ra trong nước mưa có những con cá bé nhỏ li ti. - từ trên trời rơi xuống- đúng vậy , cá theo nước mưa rơi vào lu nước nhà tôi . Vui vì chuyện quá lạ , quá lạ với trí óc nhỏ nhoi của tụi tôi , đúng như là chuyên cổ tích. Quay qua quay lại mưa vẫn còn rơi mà hai tay đả móp hết , môi tím tái, răng đánh bồ cạp.......vào nhà thôi mấy đứa !

Có lẻ những cơn mưa đầu mùa là những cơn mưa được mong chờ nhất. Người ta mong chờ chúng vì nhiều lí do: sau những ngày oi bức mưa xuống làm dịu những cơn ngột ngạt , có nươc mưa để uống khi phần dự trữ đả cạn. , cây cối khát....và chúng tôi được ra đồng để bắt ốc bắt cua.

Nếu như công việc cắm câu hay soi nhái ban đêm là việc của mấy anh mấy chú , thì tụi con nít con nôi chúng tôi chỉ được phép ra đồng khi ngày còn xa lắm mới đến đêm....và công việc chúng tôi có thể làm được chỉ là bắt ốc mò cua.
Thật ra cho mãi đến bây giờ tôi cũng không thể lí giải được lí do tại sao lúc đó ở miền quê , cứ sau một vài cơn mưa đầu mùa , ruộng khô bắt đầu có nước  , ao hồ rau muống xanh tươi lại....là ôi thôi. , cua ở đâu mà bò ngỗn ngang , bò cả lên trên đường , còn ốc thì lềnh bềnh trong ao , bám đầy vào rể rau muống.

Bắt ốc thì tương đối dể , chỉ cần lấy tay , chộp một cái bỏ vô giỏ là xong , điều sợ duy nhất là bị đỉa đeo vì phải lội xuống ao , còn bắt cua thi công phu hơn. Cua không bắt dưới ao  , mà chủ yếu bắt cua trên đồng lúa hay trong hang . Bắt cua phải biết cách bắt , không thì nó kẹp một cái trời gầm không nhả. Bắt cua đồng chủ yếu chỉ dùng hai ngón tay , ngón cái và ngón trỏ. Động tác bắt phải nhanh và chuẩn , kẹp ngang mai cua. Có bắt được cua đúng theo chiều ngang của thân nó thì nó không kẹp được tay mình. Còn bắt cua trong hang thì mạo hiểm hơn tí vì không biết là cua bé hay to. , càng lớn hay nhỏ đang ẩn nấp bên trong. Khi thò tay vào hang để bắt cua , phải dùng nguyên toàn bộ lòng bàn tay chộp con cua , lôi ra. Nếu lơ tơ mơ , bị cua kẹp nát tay là  chuyện thường ngày ở huyện. Cua ốc đầy đồng nên loáng một cái , chúng tôi đả bắt đầy một rổ to , đem luộc chúng với lá ổi lá xả hái trên đường về , vừa ăn , vừa ngêu ngao theo mấy điệu sàng sê.

Nếu bạn không phải là người miền tây gốc thì khó mà giải thích cho bạn hiểu được rằng việc nằm nghe cải lương khi ngoài trời mưa rả rích nó ĐẢ như thế nào đâu ! . Mưa mà , công việc cũng đã xong xui rồi.  Vậy thì nhậu thôi , cóc ổi mía ghim cũng được miễn là có vài xị đế còn không có bạn nhậu  , chẳng hề chi. Nằm lên phản , tay chéo làm gối......rồi thả hồn theo tiếng hát liêu trai củaThanh Nga , Mỹ Châu.......từng lời hát như rót mật vào lòng , tê tái...sao mà hay thế. Nghe đi nghe lại , tour đến nhão băng mà vẫn muốn nghe thêm. Và từ ấy tôi yêu cải lương ( tuồng ngày xưa ) cho đến mãi bây giờ.

Mưa về trên khúc hát
Lắng u buồn đợi bóng hình ai
Như tìm về giấc mơ xa
Mây mờ giờ là kỷ niệm

Mùa thu lặng lẽ trôi đi
Mùa đông lạc giữa tình yêu
Xuân về như con nắng hạ
Bốn mùa mưa vẫn đợi ai...

Mỗi khi nghe bài này , là hình ảnh những làng bản ở Yên Bái , Hoà Bình hiển hiện lại trong đầu tôi. Một con dốc dài ,  nhiều nhà sàn ẩn mình bên những hàng cọ , đây đó người dân bản từng nhóm thông thả vác cuốc , xẻng về nhà ......Ôi yêu biết mấy những chuyến đi tuổi trẻ , những chuyến đi in đấu một phần đời 

Khi những giọt mưa đầu tiên rơi xuống  , cũng là lúc chúng tôi được nghỉ học 3 tháng hè.
Mỗi năm đến hè nhà tôi nấu chè.  Nấu chè đậu xanh cúng 5 tháng 5 . Nấu chè trôi nước cúng rằm tháng 7. Tháng 7 mưa ngâu  chuyên tình ô thước.

Giọt mưa, mưa ngâu mưa ngâu, 
Búp non trên cành thành lá thắm. 
Giọt mưa, mưa ngâu mưa ngâu, 
Tròn xoe chiếc ô trên đầu. 

Ngày nay đôi ta xa nhau
Lá non trên thành lá úa
Từng giọt mưa ngâu rớt bên thềm
Tình yêu đâu dễ lãng quên.

Đây có lẻ là bài hát tôi thích nhất của nhạc sỉ Thanh Tùng. Tôi thích bài theo một lí do thật đơn giản - tôi muốn biết thế nào là mưa ngâu nên để tâm tìm hiểu , tìm hiểu rồi thích  luôn hồi nào không hay ! Mưa ngâu hay chuyện tình Ngưu Lang Chức Nử bị ngăn cách bởi dãy ngân hà. Ba tôi nói năm nào vào ngày mùng 7 tháng 7 âl trơi cùng mưa tầm tả , vì đó chính là nước mắt nhớ thương của đôi vợ chồng sau một năm xa cách. Tin lời nói của ba , tôi cứ lén xé lịch Mong chờ đến ngày thất tịch ,mong cho đến ngày mưa thúi trời thúi dấtđó..nhưng có năm quả là có mưa thật còn có năm chẳng có giọt nào. Chuyện cổ đôi lúc không giống như chuyện tân . Chuyện ngày nay có thể mưa không rơi , nhưng tôi cố lạy trời mưa...

Tháng sáu trời mưa trời mưa không ngớt
Trời không mưa anh cũng lạy trời mưa
Anh lạy trời mưa phong tỏa đường về
Và đêm ơi xin cứ dài vô tận.....

Lúc đó không  tài nào tôi hiểu được là tại sao trời không mưa tôi cố lạy trời mưa. Mưa đả buồn rồi , đả ảo não rồi mà còn lạy trời mưa chi nữa vậy Chời ! Sau này khi đả hiểu chút ít sự đời rồi thì .....quả là đôi lúc ta cần lắm một cơn mưa bất chợt.

Thà như giọt mưa vỡ trên mặt Duyên 
thà như giọt mưa khô trên mặt Duyên 
để ta nghe thoáng tiếng mưa vội đến 
những giọt run run ướt ngọn lông măng 
những giọt run run ướt ngọn lông măng 
khiến người trăm năm đau khổ ăn năn 
khiến người tên Duyên đau khổ muôn niên.
..."...."...".."......."......"....
Trong một tích tắt nào đó , tôi đả muốn mình tan vở như những giọt mưa , và tôi cũng thấm thía.......

Hạt rơi xuống giếng, hạt vào vườn hoa  
Thân em như hạt mưa sa 
Hạt vào đài các, hạt ra ruộng cày 


Một buổi trưa thơ thẩn trên tháp Pokrong Giarai , bất chợt một cơn mưa ào dến , bất chợt trong tôi ùa về 
".......mưa vẫn mưa bay trên tầng tháp cổ , dài tay em ........

Mưa bay tháp cổ …
Mưa bay trên đá ….
Trăm năm bước phù du
Hoang sơ tháp cổ ….
Hoang sơ vũ điệu xưa
Cong cong năm ngón ngũ hành
Trăm năm bước mộng du

Đúng là trăm năm bước mộng du. Đi về đâu  , về đâu ....? 

Rồi một buổi chiều ngồi ngắm hoàng hôn trên một đỉnh tháp ở Bagan , ráng chiều nhạt dần , xa xa trùng trùng tháp , bài ca năm xưa lại được cất thành lời .....một mình ......trong tĩnh lặng.
Mưa vốn dỉ dể làm lòng ta chùn xuống , một phách chùn cần có cho những khoảng căng vì thế sự , vì mưu sinh. Trên đường mệt mỏi về nhà trên chiếc xe cà tàng 15 năm tình cũ. Ào một cái , nước tung toé văng khắp người tôi. Một chiếc xe hơi mới cáu cạnh vượt qua , để lại tôi loi ngoi như vịt mắc toi , và phía bên kia đường , nhiều người đang lủm ngủm , cố đẩy xe qua vùng ngập nước. Mưa cho tôi thấy sự khác biệt của những kiếp người.

Listen to the rhythm of the falling rain
Telling me just what a fool I've been
I wish that it would go and let me cry in vain

Nghe tiếng mưa rơi luôn thấy lòng thanh thản , nhưng đôi khi cũng chán nản vô cùng . Crying in the rain or laughing in the rain.






Sent from my iPad
Trả lời: